در بازار آهنفروشان و آهنگریها، اصطلاح «فرفورژه» (Wrought Iron) زیاد شنیده میشود، اما آیا میدانید بسیاری از قطعاتی که به اسم فرفورژه فروخته میشوند، در واقع چدنهای ترد و شکننده هستند؟
برای یک پیمانکار یا سازنده، استفاده از فرفورژه در درب، پنجره و نرده یعنی «افزایش وزن نما» و «بالا رفتن بار مرده ساختمان». اگر سازه شما (سقف و دیوار) به اندازه کافی سبکسازی نشده باشد، نصب این قطعات سنگین میتواند در محاسبات زلزله دردسرساز شود.
در این مقاله از گرند سپهر، بدون حاشیه میرویم سراغ اصل مطلب: تفاوت فرفورژه با چدن، استانداردهای کیفی، و اینکه چطور با استفاده از مصالح سبک در اسکلت، دستتان را برای استفاده از نماهای سنگین باز بگذارید.
نکات فنی و استانداردهای فرفورژه (تفاوت با چدن)
فرفورژه در لغت به معنی «آهن کوبیده شده» است. یعنی آهنی که در کوره داغ شده و با چکشکاری (Forging) شکل گرفته است. اما در بازار امروز ایران، اکثر قطعات به صورت صنعتی تولید میشوند.
نکته حیاتی برای مهندسین ناظر و سازندگان، تفاوت این متریال با «چدن» (Cast Iron) است. چدن به روش ریختهگری تولید میشود، ارزانتر است اما در برابر ضربه مثل شیشه میشکند و جوشپذیری بسیار بدی دارد. برعکس، فرفورژه فولادی است، نمیشکند و جوشکاری عالی دارد.
جدول مقایسه فنی فرفورژه و چدن
| ویژگی فنی | فرفورژه (گلنرده فولادی) | چدن (Cast Iron) | تاثیر در پروژه |
| جنس و ساختار | فولاد کمکربن (کششپذیر) | آلیاژ آهن و کربن بالا (ترد) | فرفورژه در زلزله یا ضربه خم میشود اما نمیشکند. |
| قابلیت جوشکاری | بسیار عالی (جوش CO2 و برق) | بسیار ضعیف (نیاز به الکترود خاص) | قطعات چدنی روی درب ممکن است با یک ضربه جدا شوند. |
| وزن | سنگین و توپر | سنگین اما شکننده | هر دو بار مرده را بالا میبرند. |
| قیمت | گرانتر (هزینه فرمدهی) | ارزانتر (ریختهگری سریع) | پیمانکاران ارزانساز معمولاً چدن کار میکنند. |
| ظرافت سطحی | لبههای تیز و صیقلی | سطح دوندون و زبر | کیفیت رنگ روی فرفورژه بسیار بالاتر است. |
راهنمای تشخیص کیفیت و خرید هوشمندانه فرفورژه
- تست ضربه و صدا: با یک چکش کوچک به قطعه ضربه بزنید. فرفورژه صدای «زنگدار» و ممتد میدهد (مثل شمشیر). چدن صدای «تُق» و خفه میدهد و ممکن است با ضربه محکم ترک بردارد.
- بررسی خط قالب: قطعات چدنی چون در قالب ماسهای ریخته میشوند، معمولاً یک خط درز (Place line) در وسط قطعه دارند و سطحشان زبر است. فرفورژه سطحی صافتر دارد و جای چکشکاری روی آن دیده میشود.
- نوع جوش و اتصال: اگر قطعات به صورت کلاف (درب یا نرده) تحویل میشوند، حتماً نقاط اتصال را چک کنید. استفاده از «جوش گل» (خالجوشهای ضعیف) باعث رد شدن کار توسط ناظر میشود. تمام اتصالات باید با جوش زنجیری و نفوذی پر شده باشند.
نکته اجرایی: نصب فرفورژه سنگین روی دیوارهای پوک (مثل بلوکهای بیکیفیت) خطرناک است. بهترین بستر برای نصب این قطعات، دیوارهای مسلح مثل تری دی پانل است که امکان تعبیه پلیت در آنها وجود دارد.
چرا تکنولوژی گرند سپهر مکمل نمای فرفورژه است؟
شاید بپرسید: «کارخانه گرند سپهر که تولیدکننده فوم و پانل است، چه ارتباطی با فرفورژه دارد؟»
پاسخ در یک کلمه است: «تعادل بار ساختمان».
استفاده از فرفورژه در تراس، راه پله و درب ورودی، وزن زیادی به ساختمان تحمیل میکند. برای اینکه بتوانید از این زیبایی استفاده کنید و در عین حال سازه شما در برابر زلزله ایمن بماند، باید وزن را در جای دیگری کاهش دهید.
مزیت همکاری با گرند سپهر:
- سبکسازی سقف: با استفاده از فومهای سقفی استاندارد و با دانسیته واقعی گرند سپهر، وزن سقف را به شدت کاهش میدهید. این کاهش وزن، به شما اجازه میدهد در نازککاری و نما (مثل استفاده از فرفورژه) دستبازتر عمل کنید.
- زیرسازی نصب: اگر میخواهید حفاظ فرفورژه روی پنجره یا تراس نصب کنید، دیوارهای تریدی پانل ما (به شرط اجرای پلیت قبل از شاتکریت) بهترین و ایمنترین گیرایی را دارند. رولبولت روی سفال یا بلوک سیمانی لق میشود، اما روی دیوار بتنی ما، ابدی است.
- خرید مستقیم و بهصرفه: ما تولیدکننده واقعی هستیم. با خرید مستقیم یونولیت و پانل از کارخانه، هزینههای سفتکاری را مدیریت میکنید تا بودجه برای کارهای لوکس مثل فرفورژه باقی بماند.
برای بررسی قیمت روز مصالح سبکسازی، حتماً لیست قیمت یونولیت سقفی ما را ببینید.